Ինչ սպառազինություն է ձեռք բերելու Հայաստանը Ռուսաստանից 100 մլն դոլարով

Հայ-ռուսական 200 մլն դոլար վարկային համաձայնագրով նախատեսվող ռուսական ողջ սպառազինությունը չստացած՝ Հայաստանի կառավարությունը հոկտեմբերի 12-ի նիստում հավանության արժանացրեց հայ-ռուսական վարկային մեկ այլ համաձայնագրի նախագիծ: Ռուսաստանը Հայաստանին կտրամադրի 100 մլն դոլարի պետական վարկ՝ ժամանակակից սպառազինության և տեխնիկայի ձեռքբերման ֆինանսավորման համար:

Ըստ համաձայնագրի՝ 100 մլն դոլարի չափով ներգրավվող պետական արտահանման վարկը կտրամադրվի 20 տարի ժամկետով, որից 5-ը՝ արտոնյալ՝ տարեկան 3% տոկոսադրույքով: Ընդ որում, ՀՀ-ի կողմից նախատեսվում է համաֆինանսավորում համաձայնագրի շրջանակներում կնքվող պայմանագրերի արժեքի 10%-ի չափով՝ ավանսային վճարումների տեսքով: Վարկը պետք է օգտագործվի 2018-2022 թթ.:

Հիշեցնենք, որ ներկայումս գործում է 2016թ. Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև կնքված վարկային համաձայնագիրը, որով Հայաստանին տրամադրվում է 200 մլն դոլար՝ սպառազինություն և ռազմական տեխնիկա ձեռք բերելու համար։ Այս վարկի շրջանակներում կնքվել է առանձին 18 պայմանագիր:

Վերջերս ՀՀ Պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանը տեղեկացրել էր, որ 200 մլն դոլարի վարկի պայմանագրով Ռուսաստանից Հայաստանի զինված ուժերին սպառազինության մատակարարումը նախատեսվում է ավարտին հասցնել մինչև 2018 թվականը: Նա վստահեցրեց, որ գնման ընթացակարգը շարունակվում է սահմանված ձևով։ Սակայն ուշագրավ է, որ այս պայմանագրով նախատեսվող սպառազինության մատակարարումը բավականին ուշ սկսվեց, և որոշ ռուս վերլուծաբաններ ուշացումը կապեցին Ադրբեջանի հետ նույնատիպ գործարքների հետ՝ այս համաձայնագիրը ռուսական կողմի ձեռքում Ադրբեջանի նկատմամբ մահակ օգտագործելով: Վարկային վերոնշյալ պայմանագրի հետ կապված ռուսական ԶԼՄ-ներում նույնիսկ մի շարք սադրանքներ եղան:

Անակնկալ կերպով ռուսական լրատվամիջոցները սկսեցին հրապարակել սպառազինության այն ցանկը, որը Հայաստանը պետք է ձեռք բերի այս պայմանագրով: Որոշ հայ վերլուծաբանների պնդմամբ, դա Ադրբեջանին նմանատիպ սպառազինություն վաճառելու նպատակով արված արտահոսք էր: «168 Ժամը» նոր համաձայնագրի շուրջ խոսեց ռուս ռազմական վերլուծաբան Վլադիմիր Եվսեևի հետ:

– Պարոն Եվսեև, ապրիլյան պատերազմից հետո, երբ հաստատվեց, որ Հայաստանին ռուսական «Իսկանդեր» է տրամադրվել, սկսվեցին նաև վարկային պայմանագրով նախատեսվող սպառազինության մատակարարումները, ռուսական փորձագիտական հանրությունը պնդում էր, թե Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ռազմական հավասարակշռությունը վերականգնվել է: Եթե վերականգնվել է, և եթե նախորդ պայմանագրով նախատեսվող մատակարարումները դեռ շարունակվում են, ավելին՝ դրանք բավականին մեծ ուշացումով սկսվեցին, ինչո՞ւ է Հայաստանը կրկին սպառազինություն ձեռք բերում Ռուսաստանից:

– Այո, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ռազմական հավասարակշռությունն ապրիլյան պատերազմից հետո վերականգնվել է, այս հարցում էական դերակատարություն է ունեցել «Իսկանդեր» համակարգը: Պետք է նշեմ, որ անցյալ տարի բռնկված ապրիլյան պատերազմը մեծապես այդ խախտված ռազմական հավասարակշռության հետևանք էր: Ադրբեջանը որակապես և քանակապես ռազմական առավելություն էր ստացել Հայաստանի նկատմամբ: Բացի նշածս համակարգից, Հայաստանին այլ համակարգեր ևս տրամադրվել են ռազմական հավասարակշռության վերականգնման համար, որոնց մասին ես բազմիցս եմ խոսել:

Պարզապես Հայաստանն այսօր ամրապնդում է սեփական ռազմական ներուժը՝ փորձելով Ռուսաստանից ձեռք բերել այնպիսի զինատեսակներ, որոնք է՛լ ավելի կամրապնդեն այդ ներուժը: Խոսքը հակաօդային պաշտպանության և համազարկային կրակի ծանր հրետանային համակարգերի մասին է: Հարվածային համակարգերի կարիք Հայաստանն ունի, իսկ հակաօդային ամուր պաշտպանություն Հայաստանին անհրաժեշտ է, քանի որ Ադրբեջանն Իսրայելի օգնությամբ իր այդ ոլորտում Հայաստանի նկատմամբ մեծ առավելություն է ձեռք բերել: Այն, ինչ Հայաստանն այս համաձայնագրով ձեռք բերի, կպաշտպանի Հայաստանի օդային տարածքն անակնկալներից:

Այս նոր պայմանագիրը կարելի է դիտարկել հայ-ռուսական միացյալ զորախմբի պայմանագրին կից: Ռուսաստանը փորձելու է անել ամեն բան, որպեսզի ուժերի միջև առկա հավասարակշռությունը չխախտվի, խուսափելու համար Ղարաբաղում նոր ռազմական գործողություններից:

– Եթե նշում եք, որ վարկային նոր պայմանագիրը պետք է դիտարկել հայ-ռուսական միացյալ զորախմբի շրջանակում, իսկ դրանով ձեռք են բերվում այնպիսի զինատեսակներ, որոնցով կամրապնդվի Հայաստանի օդային պաշտպանությունը, կլրացվեն բացերը, նշանակո՞ւմ է արդյոք, որ հայ-ռուսական միացյալ զորախումբը դերակատարություն է ունենալու ԼՂ հակամարտության հարցում ևս, քանի որ Հայաստանի անվտանգության գլխավոր սպառնալիքն Ադրբեջանն է:

– Զորախումբն էական զսպիչ դերակատարություն ունի ԼՂ հակամարտության հարցում ևս: Թեև սա շատ ավելի գլոբալ պրոյեկտ է: Ընդհանուր առմամբ զորախումբը Հայաստանի շուրջ առկա բոլոր սպառնալիքները զսպող դերակատարություն է ունենալու:

Առաջին ուղղությունը, որը կլինի զորախմբի ուշադրության կենտրոնում, Նախիջևանն է, երկրորդը՝ Թուրքիան, որից սպառնալիքների հավանականությունը զրոյանում է, քանի որ կարգավորվել են ռուս-թուրքական հարաբերությունները: Եվ երրորդ՝ զորախումբը կարող է գործել, եթե ԼՂ հակամարտության բռնկման դեպքում ադրբեջանական կողմը լայնամասշտաբ գործողություններ սկսի Հայաստանի դեմ: Այս զորախումբն անուղղակիորեն վերաբերում է նաև Ղարաբաղին, թեև Ղարաբաղի վերաբերյալ Ռուսաստանն ըստ էության պարտավորություններ չունի:

Ուժեղ ՀՕՊ համակարգը Հայաստանին թույլ է տալիս վերահսկել Ղարաբաղի օդային տարածքը, ինֆորմացիա ստանալ, որից ադրբեջանական կողմը զգուշանում է և զգուշացավ նաև ապրիլյան պատերազմի օրերին, ինչը հասկանում ենք, երբ վերլուծում ենք, թե ինչպիսի զինատեսակներ է Ադրբեջանն օգտագործել ապրիլյան պատերազմի օրերին: Այս զորախումբը դրական դերակատարություն կարող է ունենալ նաև այն պատճառով, որ հայ մասնագետները կսովորեն օգտվել ժամանակակից սպառազինությունից, անընդհատ աշխատանքներ կտարվեն այս ուղղությամբ ռուս մասնագետների հետ:

Այս զորախումբը կարևոր դերակատարություն ունի, եթե հաշվի առնենք նաև այն սպառնալիքները, որոնք կարող են առաջանալ Իրաքի Քրդստանում իրավիճակի ապակայունացման հետևանքով: Բոլոր ուղղություններով այս զորախումբը կարող է իր դրական դերակատարությունն ունենալ՝ ամրապնդելով Հայաստանի անվտանգությունը բոլոր ուղղություններով:

– Ինչո՞վ է այս զորախումբը կարևոր Ռուսաստանի համար:

– Բնականաբար, շատ կարևոր է, քանի որ սա Հարավային Կովկասում ՌԴ-ի միակ միացյալ զորախումբն է և ռազմական ներկայությունը: Ռուսաստանը զորախմբեր ունի Աբխազիայում, Հարավային Օսիայում ևս, բայց այս զորախումբը տարբերվում է, քանի որ մի ողջ մեծ տարածաշրջանի մարտահրավերներ պետք է վերահսկի: Սրանով արդեն իսկ այս զորախումբը կարևոր է Ռուսաստանի համար, սա ամրապնդում է այս տարածաշրջանում Ռուսաստանի ռազմական ներկայությունը:

– Փորձագիտական հանրության և քաղաքական որոշ շրջանակների կարծիքով՝ սա Ռուսաստանին Հայաստանի ինքնիշխանության զիջման հերթական ակտն է:

– Ես համաձայն չեմ այդ կարծիքներին, քանի որ սա միացյալ զորախումբ է, այն ռազմական խնդիրներ է լուծելու միասնական որոշման արդյունքում: Ռուսաստանը չի կարող որոշումներ կայացնել Հայաստանի փոխարեն:

– Հնարավոր է՝ նոր վարկային պայմանագրով ձեռք բերվելիք սպառազինության ցանկը ևս հանրայնացվի մամուլի միջոցով: Դա ձեռնտո՞ւ է Ռուսաստանի համար:

– Նման արտահոսքերը վերահսկելը չափազանց բարդ է, դա անվերահսկելի գործընթաց է: Իհարկե, սա գաղտնի տեղեկատվություն է, բայց անհնար չէ մանրամասներ կորզել նմանատիպ գործարքների մասին, այնպես որ, չի բացառվում ոչինչ: Դա ամենևին չի նշանակում, որ ռուսական կողմը դրանում հետաքրքրված է, ռուսական կողմն առանց այդ հրապարակումների փորձում է պահպանել հավասարակշռություն, չփորձելով խախտել այս պայմանագրերի գաղտնիության անհրաժեշտությունը: Ուզում եմ նաև նշել, որ, այնուամենայնիվ, սպառազինությունն այն հարցն է, որի մասին ամբողջական արտահոսք երբեք չի կարող լինել, և ժամանակ առ ժամանակ արտահոսքերը չեն կարող լիարժեք պատկեր ապահովել հակառակորդի համար:

 

 

168.am

Դեղերդ խմիր, տուպիցա.Աննա Հովները՝Փաշինյանին

19.05.2020

Սերժ Սարգսյանի ասուլիսը իրոք կարող է լինել այն քաղաքական «երկրաշարժը»,որի «փլատակների» տակ շատերը կարող են հայտնվել.Վահան Բաբայան

19.05.2020

«Ստիպված եմ հերթական անգամ հիասթափեցնել Ռուբեն Հայրապետյանին մեղավոր կարգողներին…».Ամրամ Մակինյան

22.05.2020

Սերժ Ազատի Սարգսյանի մասնակցությամբ կայանալիք դատական նիստը կհետաձգվի.Ամրան Մակինյան

20.05.2020

Վաղ առավոտյան սպեցնազն անցել է գործի. Սյունիքում տեղի են ունենում զանգվածային ձերբակալություններ.«Փաստինֆո»

24.05.2020

Թողնել պատասխան

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով