Կրե՞լ դիմակ, թե՞ չկրել դիմակ. բժիշկների փոխարեն որոշում է պարետը

Այսօր պարետատունը հրապարակել է նոր որոշում, որն ուժի մեջ է մտնում 2020 թվականի հուլիսի 8-ից՝ ժամը 23:59-ից: Այս որոշումը երկար սպասվածներից էր, թեպետ դարձյալ կիսատ է և ուշացած, ինչպես պարետատան բոլոր քայլերը: Որոշման մեջ մասնավորապես ասված է, որ խրոնիկ շնչառական հիվանդություններ՝ ասթմա, թոքերի խրոնիկ օբստրուկտիվ հիվանդություն, էմֆիզեմա կամ բրոնխիտ` ծանր շնչառական անբավարարության առկայության դեպքում, ինչպես նաև 3-րդ, 4-րդ ֆունկցիոնալ դասի խրոնիկ սրտային անբավարարություն ունեցող անձինք հանրային բաց տարածքներում կարող են չկրել դիմակ՝ պայմանով, որ վերջիններս իրենց մոտ ունենան համապատասխան հիվանդության փաստը հաստատող բժշկական փաստաթուղթ:

Բացի նրանից, որ այս որոշումը խիստ ուշացած է, այն նաև առաջացնում է մի շարք օրինաչափ հարցեր:

1. Եթե հնարավոր էր խրոնիկ հիվանդություններ ունեցող մարդկանց ազատել դիմակ կրելու վտանգավոր պարտադրանքից, ապա ինչու՞ դա չի արվել հունիսի 4-ին, երբ ուժի մեջ մտան արտակարգ դրության ընթացքում կիրառվող կարգավորումներում փոփոխություններն ու լրացումները և բոլոր հանրային բաց տարածքներում դիմակ դնելը պարտադիր դարձավ։ Չէ՞ որ այդ նույն խստացումները նախատեսում էին բացառություններ որոշ խմբերի համար՝ մինչև 6 տարեկան երեխաները, հեծանիվ վարողներն ու ֆիզիկական վարժություններ անողները ազատված էին դիմակ կրելու անհրաժեշտությունից։Ուստի, եթե այդուհանդերձ հնարավոր էին բացառություններ, ինչու՞ առաջին հերթին բացառություն չարեցին խրոնիկ հիվանդություններ ունեցողների համար:

2. Ի՞նչ է փոխվել այսօր, որ պարետը հանկարծակի որոշեց նշված խմբերից քաղաքացիների ազատել դիմակ կրելու պարտադրանքից: Ստացվում է, որ հունիսի 4-ից սկսած այդ մարդկանց առանց իրական պատճառի տանջում էին և տուգանում էին: Եթե սկզբունքորեն այդ մարդկանց կարելի էր դիմակ չկրել, ապա ինչպե՞ս պետք է լուծվի խրոնիկ նշված հիվանդություններ ունեցողներից այն մարդկանց հարցը, ում արդեն տուգանել են և ումից պահանջելու են տուգանքները վճարել:

3. Ինչպե՞ս պետք է պարետատունը կազմակերպի և վերահսկի ոստիկանության աշխատակիցների կողմից՝ պահանջվող բժշկական փաստաթղթերը ստուգելու և դրանցում նշված ախտորոշումը սահմանված ցուցակի հետ նույնականացնելու հարցը:

Նշենք նաև, որ այս որոշումը թեպետ գովելի է, բայց պոտենցիալ վտանգ է իր մեջ պարունակում: Դիմակ չկրելու արտոնությունից օգտվելու համար մարդիկ վաղվանից կսկսեն այցելել պոլիկլինիկաներ և այլ բուժհաստատություններ համապատասխան փաստաթուղթ ստանալու համար, կգոյանան կուտակումներ, հնարավոր է վարակի բռնկում և այլ խնդիրների առաջացում: Հիմա վերադառնանք այն հարցին, թե ինչու այս որոշումը չի կայացվել մեկ ամիս առաջ : Տպավորություն է, որ պարետատունը առանձնապես իրեն նեղություն չի տվել վերլուծելու այն հետևանքները, որոնք կարող է ունենալ դիմակի պարտադիր կրումը ամառային այս շոգ եղանակին որոշ խրոնիկ հիվանդություններ ունեցող քաղաքացիների համար: Ուշագրավ է նաև շրջանառվող այն թեզը, որ քաղաքացիներին տուգանում են, որպեսզի խրախուսեն դիմակ կրելը: Հետաքրքիր մոտեցում է խրախուսանքի գաղափարին՝ դժվար է պատկերացնել, թե ինչպես կարող է տուգանքը լինի խրոխուսման ձև: Այս ամենի հետ կապված կա ևս մեկ հարց, որը մենք բազմիցս բարձրաձայնել ենք, բայց պատասխան չենք ստացել:

Արդյո՞ք կա որևէ հետազոտություն, որի հիման վրա կարելի է ասել, որ առողջական խնդիրներ չունեցող մարդկանց համար եղանակային որոշակի պայմաններում դիմակ կրելը անվտանգ է կամ վտանգավոր: Մենք գիտենք, որ ԱՀԿ-ն դեռ գարնանը հրապարակել էր տեղեկատություն, ըստ որի առողջ մարդկանց կարիք չկա դիմակ կրել ամենուր, դիմակ պետք է կրեն միայն հիվանդների հետ շփվողներն ու ռիսկի խմբում գտնվողները: Ցավոք, նոր Հայաստանում հաճախակի ենք տեսնում, որ օրվա իշխանությունը խիստ կամայական է կիրառում հեղինակավոր միջազգային կառույցների ռեկոմենդացիաները՝ կախված սեփական քաղաքական օրակարգի համար դրանց օգտակար կամ ոչ օգտակար լինելուց: Հանրությունը ևս մեկ հիմնավոր հարց կարող է բարձրացնել այս կապակցությամբ: Եթե վաղը առողջական խնդիրներ չունեցող քաղաքացիների մոտ սկսվեն լուրջ առողջական խնդիրներ ի հայտ գալ շոգ եղանակին դիմակ կրելու հետ կապված, ո՞վ է պատասխան տալու դրա համար: Մի՞թե առողջապահության նախարարությունը նախարարի գլխավորությամբ չունի այդքան խոհեմություն, որպեսզի այս հարցը պատշաճ կերպով ուսումնասիրի: Թե՞ սա մի յուրահատուկ էքսպերիմենտ է, որը ներառում է ամբողջ հայ ազգը: Հով կաբինետներում նստած և օդորակիչներով ծառայողական կամ սեփական մեքենաներով տեղաշարժվող չինովնիկների մտքով անգամ չի անցնում, թե որքան դժվար է +35 ջերմաստիճանի պայմաններում, երբ մարդիկ խուճապահար եղած խուսափում են նստել հասարակական տրանսպորտ և հնարավորինս ոտքով են քայլում, կրել դիմակ նույնիսկ բաց տարածքներում՝ փողոցներում, այգիներում և այլն: Այսպիսի հախուռն, չհամակարգված որոշումներն ու գործողությունները խոսում են թե կառավարման հմտությունների բացակայության մասին և թե բժշկական գիտելիքների բացակայության մասին:

Մի՞թե Հայաստանում չկան որակավորված բժիշկներ, որոնց կարծիքը կարելի էր հարցնել դեռ գարնանը և ունենալ համապատասխան մասնագիտացված կոնսիլիումի եզրակացություն: Իհարկե, կան: Այդ բժիշկներից մի մասը բաց խոսում են այն մասին, որ իրականում համավարակից կարող է պաշտպանել միայն սոցիալական հեռավորությունը և երբեք ոչ դիմակը: Մի մասն էլ գերադասում է լռել՝ հասկանալով, որ իշխանության քիմքին ոչ հաճելի մասնագիտական կարծիքը իրենց կդարձնի ատելության թիրախ: Փաստենք, որ բացի նրանից, որ օրվա իշխանությունը տապալել է կորոնավիրուսի դեմ պայքարը, հարցի տակ է նաև ամբողջ ազգաբնակչության առողջությունը, քանի որ տպավորություն կա, որ պարետատան գործողությունները հիմնված չեն մասնագետների եզրակացությունների վրա, այլ խիստ ինտուիտիվ են և չեն հիմնվում գիտական փաստերի վրա: Արձանագրենք, որ այս հարցը, որը ներկայիս ներքաղաքական և արտաքին բազմաթիվ խնդիրների ֆոնին անկարևոր է թվում, իրականում հանրությանը հետաքրքրող ամենակարևոր հարցն է:

Այստեղ մի բան է մնում շեշտել միայն՝ եթե բժիշկների փոխարեն պարետն է որոշում դիմակ կրելու-չկրելու հարցը, ուրեմն բոլոր հետագա խնդիրների համար պատասխան է տալու պարետը: Նշված հանգամանքներից ելնելով՝ կոչ ենք անում անհապաղ հանել հանրային բաց տարածքներում քաղաքացիների դիմակ կրելու պարտադրանքը և այդպիսով վտանգի չենթարկել քաղաքացիների առողջությունը:

Նատալյա  Սաղիյան

«Ալենին որտեղ տեսնեմ հեգնանքով հիշեցնելու եմ նրա ով լինելը».Սևան Աղաջանյան

06.08.2020

«բարսեղյան լևոնիկ,մյուս անգամ, Սերժ Սարգսյանի անունը ռեխիցդ արտաբերելուց լեզուդ անպայման կկծես ու նոր կբառաչես». Հովհաննես Խաչատրյան

08.08.2020

Друзья переслали мне сегодняшний пост Тиграна Кеосаяна об Армении, Николе и Серже.Армен Ашотян

10.08.2020

«Քոչարյան Անդրանիկի ականջին շշնջացեք, որ շուտով Սերժ Սարգսյանի անմիջական մասնակցությամբ մեր երկրի կիսաբաց լուսամուտը ամբողջությամբ կբացվի…».Արմեն Աշոտյան

09.08.2020

Ավտովթարի հետևանքով մահացել է դերասաններ Արմեն Մարությանի ու Ալլա Վարդանյանի դստեր ընտանիքը

10.08.2020

Թողնել պատասխան

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով