Դեռ ամեն ինչ կորած չէ

Այսօր ԶԼՄ-ները և համացանցում աշխատող լրատվականները տեղեկատվություն տարածեցին այն մասին , որ ՀՀ 3-րդ Նախագահ Ս. Սարգսյանը տեսակապի միջոցով հետևել է Ամարասի վանական համալիրի վերականգնման աշխատանքների ընթացքին: Սա կարելի էր դիտարկել որպես սովորական մի տեղեկություն, որով լցվում է լրահոսը, երբ չկան սկանդալային լուրեր, սակայն իրականում այս տեղեկությունը շարքայիններից չէ:
Վստահաբար այն մարդիկ, ովքեր դպրոցում սովորել են Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու պատմություն առարկան, լավ գիտեն Ամարասի վանական համալիրի պատմությունը, դերն ու նշանակությունը հայ ժողովրդի համար: Որպեսզի ավելի հստակեցնենք այս իրադարձության կարևորությունը, կատարենք փոքր պատմական էքսկուրս:
Համաձայն հայ պատմիչների վկայությունների՝ Ամարասի վանքի եկեղեցին հիմնադրել է Գրիգոր Լուսավորիչը IV դ. սկզբին։ 821 թվականին վանքն ասպատակում են արաբները։ 1293 թվականին մոնղոլ-թաթարների Բայտու խանը կողոպտում է վանքը՝ որպես ավար տիրանալով Սբ. Գրիգորիսի գավազանին ու 36 ակներով ընդելուզված ոսկեձույլ մի խաչին։ Ամարասի վանքն ավերվում է նաև 1387 թվականին՝ Լենկթեմուրի արշավանքների ժամանակ։ Վանքն իր անընդմեջ գործող դպրոցով շարունակել է մնալ որպես կրոնական և մշակութային կենտրոն։ XV–XVI դդ. այստեղ գրվել և ընդօրինակվել են բազմաթիվ ձեռագրեր։ XVII դ. 3-րդ քառորդին նորոգվում է Գանձասարի Պետրոս կաթողիկոսի կողմից։ Վանքը ունի երկար և հարուստ պատմություն: Նշենք, որ XIX դ վերջին վանքն ուներ կալվածքներ՝ վարելահողեր, այգի, ջրաղաց։ Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո լքվել և ամայացել է։ Վերաբացվել է 1992 թվականին որպես Արցախի թեմի գործող վանք։
Հաշվի առնելով համալիրի պատմությունը՝ հնարավոր չէ չհասկանալ, որ սա պարզապես պատմական կառույցների խումբ չէ: Վանքն իր անընդմեջ գործող դպրոցով շարունակել է մնալ որպես կրոնական և մշակութային կենտրոն։ XV–XVI դդ. այստեղ գրվել և ընդօրինակվել են բազմաթիվ ձեռագրեր։ XVII դ. 3-րդ քառորդին նորոգվում է Գանձասարի Պետրոս կաթողիկոսի կողմից։
Սա հայ ժողովրդի պատմամշակութային կոթողներից մեկն է, որն իր գոյությամբ և հարատևմամբ ազդարարում է մեր ազգի առկայությունը այս տարածաշրջանում, ինչը այդքան ջանում է հերքել «կիրթ» և «կառուցողական» Ալիևը:
Հիշեցնենք, որ դեռ 2019 թվականի օգոստոսին «Լույս» հիմնադրամի ֆինանսավորմամբ Ամարասի վանական համալիրում սկսվել են վերականգնման աշխատանքները: 2019թ. Հոկտեմբերի 12-ին Թարգմանչաց տոնի արթիվ ՀՀ 3-րդ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը այցելել է Ամարաս վանական համալիր: Այսօր, վերականգնողական աշխատանքների մեկնարկից շուրջ մեկ տարի անց, Սերժ Սարգսյանը չի դադարում հետևողական լինել իր գործերում և տեսակապի միջոցով տեղեկանում է աշխատանքների ընթացքի մասին:
Մասնավորապես Սերժ Սարգսյանն անդրադարձել է Ամարասի վանական համալիրի կարևորությանը որպես լավագույն օրինակ այն բանի, թե ինչպես հայոց լեզուն և քրիստոնեական մեր հավատքը միասին հարյուրամյակներ շարունակ հայոց ինքնության պահպանման անառիկ ամրոց են դարձել: Եվ բազմաթիվ ասպատակություններից, ավերումներից հետո էլ Ամարասը կա ու վկայում է, որ հայ ժողովրդի երթն անկասելի է, անկասելի է նաև իր ինքնության կարևորագույն տարրերի` հավատքի և լեզվի շնորհիվ: Խոսելով Համալիրի կարևորության և խորհուրդի մասին՝ Սերժ Սարգսյանը նշեց, որ Ալիևներն ու իրենցից առաջ եղած հրոսակները, որ պարբերաբար գայթակղություն են ունեցել զավթել հայոց աշխարհը, այդ թվում` Արցախը, տիրանալ մեր հազարամյակների պատմություն ունեցող հոգևոր, մշակութային գանձերին, խեղաթյուրել պատմությունը, ի պատասխան պիտի տեսնեն մեր վեր հառնող մշակութային և հոգևոր կոթողները ու հարկ եղած դեպքում ստանան հայոց բանակի համարժեք պատասխանն ու զինադադար մուրան, ինչպես դա արել են ոչ հետու անցյալում:
Արձանագրենք, որ երկու տարի շարունակ Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու նկատմամբ իրականացվող բարբարոսական արշավի ֆոնին այս աստվածահաճո գործը ունի մեծ նշանակություն թե՛ պատմամշակութային հուշարձանի վերականգնման առումով և թե՛ հայ ժողովրդի անկոտրուն ոգու նոր զարթոնքի խորհրդանիշ: Ցավոք, երկու տարի է, ինչ Հայաստանը օրվա իշխանության թեթև ձեռքով կարծես շեղվել է լուսավոր ճանապարհից և շրջվել է դեպի խավարը: Երկու տարի մեզ փորձում են համոզել, որ ավելի առաջադեմ է հանգցնել լույսը մեր սրտերում, քան փորձել ցրել մեր շուրջը կուտակվող խավարը:
Բայց Ամարասի վանական համալիրի վերականգնման պես նշանավոր գործերը հույս են տալիս, որ դեռ ամեն ինչ կորած չէ: Հայաստանում դեռ կան մեծություններ, որոնք կարևորում են հոգևոր կոթողների ճրագը վառ պահելը:
Եզրափակելով փաստենք՝ որ ՀՀ 3-րդ Նախագահը դարձյալ անում է ազգանվեր գործ, որը ավարտին հասնելուց հետո հայ ժողովրդի դարավոր պատմության ապացույցն է լինելու, այդպիսով ի չիք դարձնելով այս տարածաշրջանում հայ ժողովրդի հնագույն ազգը լինելու իրողությունը հերքելու մեր թշնամիների ջանքերը:

                                                                                                                                                   Նատալյա  Սաղիյան

«Ալենին որտեղ տեսնեմ հեգնանքով հիշեցնելու եմ նրա ով լինելը».Սևան Աղաջանյան

06.08.2020

«բարսեղյան լևոնիկ,մյուս անգամ, Սերժ Սարգսյանի անունը ռեխիցդ արտաբերելուց լեզուդ անպայման կկծես ու նոր կբառաչես». Հովհաննես Խաչատրյան

08.08.2020

Друзья переслали мне сегодняшний пост Тиграна Кеосаяна об Армении, Николе и Серже.Армен Ашотян

10.08.2020

«Քոչարյան Անդրանիկի ականջին շշնջացեք, որ շուտով Սերժ Սարգսյանի անմիջական մասնակցությամբ մեր երկրի կիսաբաց լուսամուտը ամբողջությամբ կբացվի…».Արմեն Աշոտյան

09.08.2020

Մարիա Կարապետյանը և Սոս Ավետիսյանը պետք է վայր դնեն իրենց մանդատները.Գեղամ Պետրոսյան

05.08.2020

Թողնել պատասխան

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով