Աղքատներն են մեղավոր, որ իրենք աղքատ են.1in.am

Մենք հոգնել ենք, բայց հոգնել ենք ոչ միայն երևույթների շարունակականությունից, այլ նաև դրանց փոփոխման հեռանկարների բացակայությունից: Հոգնել ենք կյանքի մռայլությունից, աղքատությունից, վատ կրթությունից, պատերազմից, բժիշկներից ու էլի նմանատիպ ճգնաժամային երևույթներից: Բայց ամենից շատ մենք հոգնել ենք լոզունգներից ու աֆորիզմներ հիշեցնող ձևակերպումներից: Այո՛, ընդամենը 9 ամսում հասցրել ենք հոգնել ու զզվել դրանցից ու ավելի շատ, քան մռայլ կյանքից, աղքատությունից, պատերազմից, վատ կրթությունից ու բժիշկներից, որոնք 9 ամսվա չէ, 9 տարվա չէ, այլ, ոչ ավելի ոչ պակաս, 30 տարվա ընթացք ունեն:

Խնդիրն այն է, որ մռայլ կյանքի, աղքատության ու պատերազմի մեջ կենդանության ինչ-որ հատիկներ կան, որոնք գործողություն են հիշեցնում, իսկ լոզունգներն ու աֆորիզմները սահմանափակված են չակերտներով, մեռած են, բայց թաղած չեն, ու այդ չակերտներից այն կողմ կյանք չկա:

Բոլորը հասկանում են այս ճշմարտությունը, բացի կառավարությունից ու վարչապետից: Վերջիններս շարունակում են հանրության հետ խոսել չակերտներով սահմանափակված լոզունգներով ու հպարտ աֆորիզմներով: Իհարկե, հեղափոխության ժամանակ համանման հռետորաբանությունը ընկալելի ու ընդունելի էր, ավելին՝ առանց դրա հնարավոր էլ չէր: Բայց հիմա, ինչպես սիրում են հաճախ կրկնել հեղափոխությունից ժառանգություն մնացած հեղափոխական բյուրոկրատները, իրավիճակ է փոխվել ու այնպես է փոխվել, որ այլևս հնարավոր չէ ժողովրդին կերակրել հեղափոխական լոզունգներով, բոցաշունչ ճառերով ու աշխարհացունց տրակտատներով:

Հայաստանցին ընդամենը մի շատ պարզ հարցի պատասխան է ուզում ստանալ. ի՞նչ է լինելու հետո: Հեղափոխությունը զիլ էր, լավ էր, մարդիկ վերջապես հասան իրենց նպատակին, բայց միևնույն է, նրանք տրամաբանական հարցադրում են առաջ քաշում. ի՞նչ է լինելու հետո:

Եթե այս հարցը բաժանենք ենթահարցերի ու փորձենք հերթով ու ըստ կարևորության դրանց պատասխանները գտնել, ապա, աստիճանաբար, մասնիկ առ մասնիկ կուրվագծվի Հայաստանի Հանրապետության զարգացման ու հետագա ընթացքի ծրագիրը: Սա, իհարկե, մեր գործը չէ:

Գործողությունն այս պետք է իրականացվեր կառավարության կողմից: Այսինքն՝ կառավարիչները պետք է հարցադրումներ առաջադրեին ու փորձեին գտնել դրանց պատասխանները: Ու այս համալիր գործընթացի արդյունքում կծնվեր այն փաստաթուղթը, որը մենք անվանում ենք կառավարության ծրագիր:

Իհարկե, կառավարության ծրագիրն արդեն կա ու այն քննարկվում է ԱԺ-ում: Բայց խնդիրն այն է, որ ծրագրում չկան հարցադրումներ ու պատասխաններ, չկան կոնկրետացված նպատակներ ու մարտահրավերներին պատասխանելու մեխանիզմներ:

Եթե ամենն այս բացակայում է ծրագրում, ապա ընթերցողը կարող է կարծել, թե կառավարությունը դատարկ թուղթ է ներկայացրել, բայց ո՛չ, փաստաթուղթը գոնե տառերի ու բառերի ներկայացվածության իմաստով դատարկ չէ: Այն ողողված է լոզունգներով ու աֆորիզմանման ձևակերպումներով, որոնք էլ իրենց հեթին սահմանափակված են չակերտներով: Դե, գործում է հետևյալ սկզբունքը. «Եթե անգամ ասեիք, որ ամեն ինչ լավ է լինելու, ես կողմ կքվեարկեի»: Այո՛, այո՛, այսօր ԱԺ-ում հարցուպատասխանի ժամանակ այսպիսի միտք է արտահայտել «Իմ քայլը» դաշինքի պատգամավորներից մեկը: Կարծես թե պատգամավորն էլ է հոգնել լոզունգների ժողովածուից ու առաջարկում է ընդամենը մեկ առավել ճշգրիտ լոզունգով փակել անհետաքրքիր խոսակցությունը: Սա է կառավարող ուժի գաղափարական իրականությունը: Մի ուրիշ պատգամավոր էլ, օրեր առաջ վարչապետի մասին խոսելիս, նրան դիտարկում էր որպես իր վերադաս: Սա, թերևս, ամենածիծաղելին է:

Բայց այս ամենից անդին, միևնույն է, ՀՀ քաղաքացուն շարունակում են հետաքրքրել այս պարզ հարցադրումները. ի՞նչ է լինելու հետո, ինչպե՞ս են իրենք ապրելու, ի՞նչ ուղղությամբ է շարժվում պետությունը՝ ա՞ջ, թե՞ ձախ և այսպես շարունակ: Բայց հարցերն այս մնում են անպատասխան ու օդից առկախված:

Վարչապետ Փաշինյանը այսօր նորից կրկնեց իր այն հայտնի ձևակերպումը, իբրև թե իրենք մերժում են բոլոր «իզմ»-երն ու պարտադրված չեն ընտրություն կատարել ու սահմանափակվել որևէ գաղափարական հոսանքի շրջանակներում, լինի դա լիբերալիզմ, սոցիալ-դեմոկրատիա, թե պահպանողականություն, սոցիալիզմ ու ազգայնականություն: Փաշինյանի խոսքերով՝ իրենք գտնվում են մտածողության բոլորովին այլ հարթության վրա: Լա՛վ, հասկանալի է, բայց այդ ի՞նչ մտածողություն է, այդ ի՞նչ հարթություն է: Այ սրա մասին վարչապետը չխոսեց, ու մենք կարծես թե գուշակում ենք, թե մտածողության ինչ հարթություն է դա: Պոպուլիզմը, ահա և այդ մտածողության ձևը, որը դարձել է կառավարության շարժիչ ուժն ու կառավարության ծրագրի բարի ցանկությունների փիլիսոփայական հիմնասյունը:

Կարծես թե վարչապետը լավ չի պատկերացնում որևէ գաղափարական հոսանքի պատկանելու իմաստն ու բովանդակությունը: Ոչ ոք չի ասում, թե Փաշինյանը պետք է մոլեռանդ մարքսիստ կամ էլ պահպանողական դառնա: Խոսքը սրա մասին չէ, և այս գաղափարական հոսանքներն էլ ինքնանպատակներ չեն ու ոչ էլ նորաձևության դրսևորումներ: Մարդիկ ընդամենը պահանջում են, որ վարչապետը հստակեցնի ու գաղափարական-փիլիսոփայական հիմնավորումներով ցույց տա, թե դեպի ո՞ւր է շարժվում Հայաստանի Հանրապետությունը, ինչպիսի՞ պետություն ու հասարակարգ են ուզում իրենք ստեղծել, որքա՞ն է լինելու պետության ներգրավվածությունը բիզնեսում, հարկային ի՞նչ քաղաքականություն է նախատեսվում, ինչպես են հանգուցալուծվելու Ամուլսարի շուրջ ընթացող դրամատիկ զարգացումները: Պատասխանել վերոհիշյալ հարցերին նշանակում է արդեն իսկ կողմնորոշվել գաղափարական պատկանելիության հարցում, քանի որ հարցերի պատասխանները այս կամ այն կերպ առնչվելու են կամայական գաղափարական հոսանքի առաջադրած սկզբունքների հետ: Մի՞թե բարդ է հասկանալ այս պարզ ճշմարտությունները:

Եվս մեկ անգամ կրկնենք, որ կառավարության ծրագրում բացակայում էին ինչպես այս հարցադրումները, այնպես էլ դրանց պատասխանները: Նույնիսկ միտում էլ չի նկատվում համանման դիսկուրս նախաձեռնելու համար:

Փոխարենը գործ ունենք հարմարվողական ու կայուն ծանր վիճակը լեգիտիմացնող ծրագրի հետ, որտեղ հայերեն տառերով Փաշինյանն ու կառավարությունը փորձ են անում անուղղակիորեն խուսափել տնտեսական քաղաքականության պատասխանատվությունից: Ապակենտրոն տնտեսական զարգացման ու մարդկանց տնտեսական վարքագծի փոփոխության մասին գեղեցիկ տեքստերը հենց պատասխանատվության բացակայության պարզ օրինակներ են: Այսինքն՝ պետությունը շահագրգռված չէ ճկուն ու կենսունակ հարկային-տնտեսական համակարգ ստեղծել, բայց փոխարենը քաղաքացիներից տնտեսական արդյունք է ակնկալում: Իսկ եթե քաղաքացիները ձախողվեն, ապա կառավարությունը որևէ պատասխանատվություն չի կրելու, քանի որ ծրագրի համաձայն՝ մարդիկ չեն կարողացել փոխել իրենց տնտեսական վարքագիծը: Փաստորեն աղքատներն են մեղավոր, որ իրենք աղքատ են: Անարդարության հիմքի վրա սահմանված հարկերն ու տնտեսական գործունեությունը խոչընդոտող հանգամանքները մեղավոր չեն, ընդհակառակը՝ քաղաքացին է մեղավոր, ինքը ծույլ է ու չի ուզում փոխվել: Ահա, սա է կառավարության ծրագրի փիլիսոփայությունը:

Друзья переслали мне сегодняшний пост Тиграна Кеосаяна об Армении, Николе и Серже.Армен Ашотян

10.08.2020

«բարսեղյան լևոնիկ,մյուս անգամ, Սերժ Սարգսյանի անունը ռեխիցդ արտաբերելուց լեզուդ անպայման կկծես ու նոր կբառաչես». Հովհաննես Խաչատրյան

08.08.2020

«Քոչարյան Անդրանիկի ականջին շշնջացեք, որ շուտով Սերժ Սարգսյանի անմիջական մասնակցությամբ մեր երկրի կիսաբաց լուսամուտը ամբողջությամբ կբացվի…».Արմեն Աշոտյան

09.08.2020

Ավտովթարի հետևանքով մահացել է դերասաններ Արմեն Մարությանի ու Ալլա Վարդանյանի դստեր ընտանիքը

10.08.2020

Ալեն Սիմոնյանին վռնդել են Մաշտոցի պողոտայի «Ուրարտու» խանութից.Նարեկ Մալյան

08.08.2020

Թողնել պատասխան

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով