Փաշինյան-Ալիեւ չկրակելու պայմանավորվածությունից հետո. «Առավոտ»

«Մեր երկրի ներսում ընթանում է պացիֆիզմի քողի տակ պարտվողականության անթաքույց քարոզարշավ». կարծում է «Ազգային օրակարգ» հիմնադրամի տնօրեն, պատմական գիտությունների թեկնածու Արա Գասպարյանը

– Հայաստանի Հանրապետությունը մտնում է ընտրական փուլ, և մոտակա մի քանի շաբաթներին հանրության ուշադրությունն արտաքին  մարտահրավերներից առավել կենտրոնանալու է ներքաղաքական քննարկումների ու հիմնախնդիրների վրա: Մինչդեռ, մասնագետները պնդում են, որ մեր շրջակա անվտանգային միջավայրում շարունակում են ավելանալ լարումները: Համամի՞տ եք: 

– Միանգամայն, և առավել խնդրահարույց է այն, որ ռուս-ամերիկյան սրվող հարաբերությունների համատեքստում մենք հստակ պատկերացում չունենք, թե ինչպես է պետք  դիրքավորվել: Եվ այս իրավիճակում Նախիջևանի ուղղությամբ ընթացող զարգացումները խիստ վտանգավոր են դարձել: Ադրբեջանը վերջին տարիներին ուժեր է կուտակում Նախիջևանում և աստիճանաբար ավելացնում լարվածությունն ինքնավարության սահմանին: Նախիջևանը կարող է օգտագործվել որպես պլացդարմ Արարատյան դաշտ ներխուժելու համար, ինչպես նաև այնտեղից կարող են հարվածներ հասցվել Երևան-Գորիս-Ստեփանակերտ ռազմավարական մայրուղուն: Ամեն դեպքում Նախիջևանում մեծ ուժերի տեղակայումը ստիպելու է Հայաստանին հնարավոր պատերազմում իր ուժերի մի մասը հեռու պահել Արցախյան ճակատից:

– Վերջին ամիսներին ադրբեջանցիները Զանգակատուն-Արենի հատվածում առաջ են բերել դիրքերը և կատարել ինժեներական աշխատանքներ: Ի վերջո ի՞նչ է տեղի ունեցել և ինչպե՞ս կմեկնաբանեք այս իրավիճակը:

– Ըստ Զանգակատուն գյուղի ինքնապաշտպանական ջոկատի հրամանատար ժորա Մկրտչյանի` մամուլի ասուլիսում հնչեցրած  հայտարարության, 2018 թվականի հունվարի 2-ին (չգիտի թե ում հրամանով) մեր առաջավոր դիտակետերը հանվել են, որից հետո ադրբեջանցիները` տեսնելով, որ դիտակետերը դատարկ են, հանգիստ ականազերծել են տարածքը և առաջ բերել իրենց դիրքերը: Այսինքն, երբ մեր հանրությունը կենտրոնացած էր առավելապես ներքին խնդիրների վրա,  Նախիջևանի ուղղությամբ Արենիի և Զանգակատան պաշտպանական գծի հատվածում ադրբեջանցիներն առաջ են եկել և հայտնվել նոր դիրքերում` սպառնալիք ստեղծելով Երևան-Գորիս-Ստեփանակերտ մայրուղու Զանգակատուն-Արենի հատվածին: Շփման գիծը Զանգակատան ուղղությամբ 4000 մետրից կրճատվել է 300-600 մետրի: Արբանյակային նկարները ցույց  են տալիս Արենի գյուղի դիմացի ադրբեջանական նոր դիրքերը, որոնք հայտնվել մեր երկու դիրքերի միջև մայիս ամսին և դեպի այդ դիրքերը տանող նոր ճանապարհները, որոնք ադրբեջանցիները կառուցել են հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին: Բանն այն է, որ սեպտեմբերի 29-ին տեղի է ունեցել Փաշինյան-Ալիև հանդիպումը և ձեռք բերվել չկրակելու պայմանավորվածություն: Փաստորեն դրանից հետո Արենիի ուղղությամբ ադրբեջանցիները ինտենսիվ աշխատել են և արդեն մեր դիրքերի դիմաց չկրակելու պայմաններում ինժեներական աշխատանքներ են կատարել: Դժվար է ասել, թե վերոնշյալ  պայմանավորվածության հետևանքներն ինչպես են հաշվարկվել, սակայն այս և մի շարք այլ իրավիճակներ ցուցիչն են այն իրողության, որ քաղաքական որոշումների անվտանգային ռիսկայնության գնահատման համակարգը մեր երկրում արդյունավետ չի աշխատում, որն, ի դեպ, Անվտանգության խորհրդի գրասենյակի գործառույթների դաշտում է:

– Տարբեր հաղորդագրություններում նշվում է, որ ադրբեջանցիներն ընդամենը իրենց տարածքում են առաջ եկել` կրճատելով միջդիրքային տարածությունները:

– Հարկ է արձանագրել, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի (Նախիջևանը ներառյալ) միջև միջազգային իրավական հասկացություններով սահման որպես այդպիսին գոյություն չունի, ու 2 երկրները պատերազմի մեջ են: Կողմերի միջև կա շփման գիծ կամ ռազմաճակատ, որի ամբողջ երկայնքով տեղակայված են մարտական դիրքեր և ականապատված տարածքներ (Տավուշի, Գեղարքունիքի և Նախիջևանի ուղղություններով): Սահմանագծի սովորական պահպանության փոխարեն այստեղ երկու կողմերի համար էլ բոլորովին այլ տրամաբանություն է գործել` թույլ չտալ հակառակորդին դիրքերի դասավորության փոփոխությամբ հասնելու տակտիկական առավելության:  Այս վերջին իրադարձությունները փաստում են, որ ադրբեջանցիները շարունակում են գործել պատերազմող կողմի տրամաբանության մեջ, այնինչ մենք շեղվել ենք այդ տրամաբանությունից և թույլ ենք տվել, որ հակառակորդը լուրջ տակտիկական հաջողություն գրանցի սահմանի այդ հատվածում, որը կարող է հակառակորդի գործողություններն անպատասխան թողնելու դեպքում վերածվել ռազմավարական մղձավանջի: Նկատի ունենալով Երևան-Գորիս-Ստեփանակերտ ճանապարհի ռազմավարական նշանակությունը ճանապարհը խոցելի դարձնելու, նոր դիրքերում ամրապնդվելու հակառակորդի ցանկացած փորձ պետք էր և պետք է կանխարգելվի ու ճնշվի ամենակոշտ միջոցներով: Հակառակորդին պետք է հետ շպրտել նոր զբաղեցրած դիրքերից, ինժեներական նոր լուծումներով ամրացնել մեր տարածքը,  կառուցել և բարելավել Երևան-Գորիս-Ստեփանակերտ մայրուղուն զուգահեռ մեր տարածքի խորքում երկրորդական ճանապարհները: Այս ամենն առավել մտահոգիչ է այն պայմաններում, երբ Ադրբեջանը ակտիվացրել է պատերազմի վերսկսման քաղաքական, դիվանագիտական, ռազմական, տեղեկատվական, բարոյահոգեբանական գործոնների ամրապնդման ուղղությամբ աշխատանքները, իսկ մեր երկրի ներսում ընթանում է պացիֆիզմի քողի տակ պարտվողականության անթաքույց քարոզարշավ:

Նելլի ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Առավոտ

Նմանատիպ նորություններ

«Եկեք Ադրբեջան անվանենք Երևան մայրաքաղաքը». Թեժ բա... Երևանի ավագանու այսօրվա նիստում թեժ բանավեճ ծագեց «Լույս» խմբակցության անդամ Անի Խաչատրյանի ու «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ Հայկ Հովհաննիսյանի միջև։...
Կառավարությունն իր դռներն է բացել ԼԳԲՏ համայնքի առ... Օրերս «Ընտանեկան բռնության մասին» օրենքի շուրջ քննարկում է տեղի ունեցել Սոցապ նախարարությունում: Փոխնախարար Ժաննա Անդրեասյանի հետ հանդիպմանը ներկա...
Քաղաքացու օր նշող Նիկոլենք թքած ունեն քաղաքացու կա... Քաղաքացու օր նշող Նիկոլենք թքած ունեն քաղաքացու կարծիքի վրա... Ավշարի դպրոցում 10 օր է դասադուլ և գործադուլ է, մոտ 500 աշակերտ չի մասնակցում ու...
Նիկոլ Փաշինյանն էլ ՀՀԿ-ի համար «ընդդիմություն է աշ... «ՀՀԿ-ի համար» աշխատած նախարարների ցանկը՝ ըստ ԱԺ պատգամավոր Գայանե Աբրահամյանի՝ 1. Զոհրաբ Մնացականյան ՀՀ արտաքին գործերի նախարար 2. Դավիթ Տոնո...
Բաց նամակ տիկին Նաիրա Զահրաբյանին և մյուս շահագրգի... Բաց նամակ տիկին Նաիրա Զահրաբյանին և մյուս շահագրգիռ անձանց: Ցանկանում եմ խոսել վիճակախաղերի՝ բուքմեյքերական ընկերությունների, կազմակերպման պայմ...
«Ի՞նչ քաղաքացու օր, ի՞նչ հեղափոխություն»Հայկ Մարտի... Քաղաքագետ Հայկ Մարտիրոսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է. «Ի՞նչ քաղաքացու օր, ի՞նչ հեղափոխություն: Ե՞րբ ենք դատարկ տոները փոխանակ շատացնելու` ք...

Թողնել պատասխան

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով