Տեղի է ունեցել Լեհաստանի հայ համայնքի 650-ամյակին նվիրված գիտաժողով

Հունիսի 9-ին ՀՀ սփյուռքի նախարարության նախաձեռնությամբ տեղի ունեցավ «Լեհաստանի հայ համայնք. անցյալ և ներկա» խորագրով գիտաժողով,որը մեկնարկեց Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի արտաքին հարաբերությունների և արարողակարգի բաժնի տնօրեն Գերաշնորհ Տեր Նաթան արքեպիսկոպոս Հովհաննիսյանի օրհնության խոսքով: Այս մասին Culture.AM-ին հաղորդում են ՀՀ սփյուռքի նախարարության  հասրակայնության հետ կապերի բաժնից։

Բացման խոսքով հանդես եկավ ՀՀ սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանը: «Ողջունում եմ բոլորիդ այս պատմական իրադարձության կապակցությամբ այստեղ գտնվելու և այս գիտաժողովը կազմակերպելու առթիվ: Գաղտիք չէ, որ մեր նախնիները սկսած 11-րդ դարից՝ Անիի կործանումից, Կիլիկյան թագավարության անկումից մինչև Ցեղասպանություն, տարբեր պատճառներով և տարբեր հանգամանքներում բռնել են գաղթի ճամփան: Ամենահատկանշականն այն է, որ գաղթականների մի ստվար մաս, հաստատվելով Ղրիմում, ապա տեղափոխվելով Լվով, այդ տարածքներում թողել են հայկական մնայուն հետք, ստեղծել պատմամշակութային կոթողներ, հուշարձաններ: 1990-ականներին, երբ մարդկանց տեղաշարժերն աշխարհում դարձան սովորական երևույթ, Հայաստանից ևս տեղաշարժեր եղան դեպի Լեհաստան: Այսպիսով՝ այսօր մենք ունենք 50 հազարանոց լեհահայ համայնք, որը հիմա բավականին ինքնակազմակերպված, համախնբված է, ունի իր հոգևոր կենտրոնը, դպրոցները, համայնքի կենսունակությունը ապահովող այլ կառույցներ»,-նշեց Հրանուշ Հակոբյանը:

Նախարարն ընդգծեց նաև, որ այսօր հայ-լեհական հարաբերությունները առավել են սերտանում, զարգանում են գործարար կապերը, և այդ ամենում իրենց դերակատարությունն ունեն լեհահայ համայնքի ներկայացուցիչները ևս:

Սփյուռքի նախարարը շնորհակալություն հայտնեց զեկուցողներին թեման բազմակողմանիորեն ուսումնասիրելու համար: «Հայոց պատմությունը ստեղծվում է նաև Հայաստանից դուրս՝ աշխարհի այն 119 երկրներում, որտեղ մենք ունենք հայկական համայնքներ: Այդ համայնքների պատմությունը մեր պատմության մի մասն է, և ես կոչ եմ անում այստեղ ներկա գիտնականներին խորապես ուսումնասիրել մեր պատության այդ կարևոր հատվածը ևս»,-նշեց Հրանուշ Հակոբյանը:

Գերաշնորհ Տեր Նաթան արքեպիսկոպոս Հովհաննիսյանը, խոսելով լեհահայ համայնքի անցյալի և ներկայի մասին, նկատեց, որ հայերը դարեր շարունակ ունեցել են կայուն համայնք և նկատելի ներկայություն այժմյան Ուկրաինայի և Լեհաստանի սահմաններում գտնվող հայտնի քաղաքներում: «Ուղիղ 650 տարի առաջ Կազիմիր 3-րդ թագավորը Լեհաստանի հայերին ներքին ինքնիշխանություն շնորհեց, սակայն պետք է հաշվի առնել, որ հայ համայնքն ու եկեղեցին գոյություն են ունեցել դրանից մեկ-մեկուկես դար առաջ»,-ասաց Գերաշնորհ Տեր Նաթան արքեպիսկոպոսը:

Այնուհետև զեկուցմամբ հանդես եկավ ԳԱԱ Գրականության ինստիտուտի տնօրեն, բ. գ. դ. Վարդան Դևրիկյանը: Ներկայացնելով 16-18-րդ դարերում լեհահայոց գրականությունը՝ Վարդան Դևրիկյանը շեշտադրեց այն հանգամանքը, որ լեհահայ համայնքը, կազմված լինելով Անիից, Կիլիկիայից և Օսմանյան կայսրությունից եկած գաղթականների մի քանի սերնդից, ունեցել է բազմաշերտ լեզվական համակարգ, որն իր անդրադարձն է գտել նաև գրականության մեջ: «Հայերենով ստեղծված գրականության կողքին գրվել են գրական երկեր լեհերենով և լատիներենով: Լեհահայերը հռչակված էին նաև իրենց տարգրությամբ»,-նշեց ԳԱԱ Գրականության ինստիտուտի տնօրենը:

Զեկուցումներով հանդես եկան նաև ԳԱԱ Գրականության ինստիտուտի փոխտնօրեն Հերիքնազ Որսկանյանը («Հայ միջնադարյան ազատագրական լեգենդի արտացոլումը լեհահայ միջավայրում 17-րդ դարում»), Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի Արևելյան Եվրոպայի հայկական հուշարձանների ուսումնասիրման ծրագրի ղեկավար Սահակ Վարդանյանը («Հայկական եկեղեցիները պատմական Ռեչ Պոսպոլիտայի տարածքում»), ԳԱԱ Գրականության ինստիտուտի Հայ նոր գրականության բաժնի վարիչ Սիրանուշ Մարգարյանը («Հռիփսիմյանց նահատակության» թեման լեհահայոց բեմում»), ԵՊՀ պատմության ինստիտուտի գիտաշխատող Հովհաննես Ալեքսանյանը («Լեհաստանի և մերձբալթյան տարածաշրջանի հայ համայնքներն արդի փուլում»), Երևանի Մատենադարանի ավագ գիտաշխատող Փիրուզ Մնացականյանը («Լեհահայ գրչությունը Հայաստանի և արտերկրի հավաքածուներում»), ՀԱՊ Հայ գեղանկարի բաժնի ավագ գիտաշխատող Քնարիկ Ավետիսյանը («Ստեփանոս Լեհացու կյանքն ու գործունեությունը»):

 

Culture

Նմանատիպ նորություններ

«Սա արդեն պետական քաղաքականության մաս է դառնում, ո... Արմեն Աշոտյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է. «Վարչապետի ուղերձի տեքստը Ղարաբաղյան շարժման կապակցությամբ, որում կրկին փորձ է արվում միևնույն հար...
«Շատ զարմանալի բաներ են տեղի ունենում հոսանքի վճար... ԱԺ ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր Արմեն Աբովյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «Ժողովուրդ ջան, իմ անունից ևս հաստատում եմ, որ շատ զարմանալի բաներ են տ...
Ադրբեջանցին փորձում է չեչենների հետ կոնֆլիկտը ջար... ՍԱ ԷՆ ՀԱՅ ՏՂԵՆԱ, ՈՐ ՉԵՉԵՆՆԵՐԻ ԿՈՆՖԼԻԿՏԻ ՀԵՏ ԿԱՊՎԱԾ ԱՄԲՈՂՋ ՄԵՂՔԸ ՈՒԶՈՒՄ ԵՆ ՋԱՐԴԵՆ ԳԼԽԻՆ։ ԷԴ ՖԱՈՒԴ ԱԲԱՍՈՎԻ ՀԱՐՑԵՐԸ ԼՈՒԾԵՔ, ԱՍՈՒՄ ԵՆ ՕՐԵՆՔՈՎ ԴԱՏԱ ՀԱՍՆՈՒՄ...
«Դավիթ Սանասարյանի հայտարարությունը բացարձակ սուտ ... «Հետք» կայքում երեկ ««Պետական մակարդակով բիզնես են խլում». տնտեսվարողը մեղադրում է Դավիթ Սանասարյանին» վերտառությամբ հոդվածի հրապարակումից հետո Պե...
Ալիևը շարունակաբար սպառնում է Արցախին և Հայաստանին... Փաշինյանը կամ մոլորության մեջ է,կամ ինքն է ժողովրդին մոլորեցնում։ Երկու դեպքում էլ նա պետք է հեռանա։ 1988թի փետրվարի 20-ը ոսկե տառերով է գրված...
Կազմվել է պաշտոն զբաղեցնող սեռական փոքրամասնությու... «Հեղափոխությունից հետո ակտիվացել են, այսպես կոչված, «լիբերալ» գաղափարներ կրող կերպարները: Հենց նրանք են, որ փորձում են այսօր հայ ավանդական հասարակ...
Շնորհավորո՛ւմ եմ Արցախի վերածննդի օրվա առթիվ. Վահա... Սիրելի՛ հայրենակիցներ, Այսօր պատմական օր է: 31 տարի առաջ այս օրերին Ստեփանակերտի հանրահավաքները բացեցին նոր պատմական ժամանակաշրջան բոլորիս համ...
Այսօր Արցախի վերածննդի օրն է, ղարաբաղյան շարժման հ... Սիրելի հայրենակիցներ, Այսօր Արցախի վերածննդի օրն է, ղարաբաղյան շարժման հերթական տարեդարձը: Շնորհավորում եմ ձեզ: Ուղիղ մեկ տարի առաջ այս օրը Ստ...

Թողնել պատասխան

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով