Ռուս-բելառուսական փոխհարաբերությունները գտնվում են ճգնաժամային իրավիճակում

By | 02.03.2017

Ռուս-բելառուսական փոխհարաբերությունները գտնվում են ճգնաժամային իրավիճակում՝ չնայած խորը եւ սերտ համագործակցության առկայությանը՝ պայմանավորված գոյություն ունեցող պետական կազմակերպություններով, որի մեջ ներառված են Մոսկվան եւ Մինսկը:

1990-ական թվականներին երկու պետությունների միջեւ ինտեգրման գործընթացների տրամաբանական զարգացումը եղել է 1999թ.-ի վերջին ստորագրված պայմանագիրը, որով Ռուսաստանը եւ Բելառուսը ստեղծեցին Միութենական պետություն: 2000թ.-ի սկզբին ձեւավորվում է միասնական բյուջե: Այն համարվում է կարեւորագույն ցուցիչ, որը բնութագրում է ինտեգրման մասշտաբների ծավալը եւ ֆինանսական հնարավորությունները: Մոսկվան եւ Մինսկը սերտ համագործակցում են ռազմատնտեսական ոլորտում՝ գտնվելով այնպիսի կազմակերպություններում, ինչպիսիք են ԵվրԱզէսը եւ ՀԱՊԿ-ը:

Այդ ամենից բացի այդ երկրներին միավորում է նաեւ պատմական եւ մշակութային սերտ կապերը:

Թվում էր՝ այս երկրների միջեւ չէր կարող որեւէ տարաձայնություն առաջանալ, որը կարճ ժամանակում չհարթվեր բանակցությունների ճանապարհով, սակայն խնդիրներ, այնուամենայնիվ, կան: Խնդիրները հիմնականում առաջացել են առեւտրատնտեսական ոլորտում: Կողմերը չեն կարողանում պայմանավորվել նավթի, գազի, մսի եւ կաթնամթերքի մատակարարման գների շուրջ: Նման ընդհարումներ հաճախ են եղել նաեւ հաջորդող տարիներին: Եթե նախկինում երկու երկրների միջեւ բոլոր փոխադարձ պահանջները լուծվում էին նախագահների մակարդակով՝ հիմնական մեղքը բարդելով ցածր կոչումով պաշտոնյաների վրա, ապա հիմա երկու պետությունների ղեկավարների միջեւ եւս լարվածությունն աճում է:

Փոխադարձ դժգոհությունները եւ երկու կողմերի բացասական տեղեկատվական դաշտը նոր սկանդալներ են ստեղծում: Դրանցից են, օրինակ, ռուսամետ հրապարակախոսների ձերբակալումը, Լուկաշենկոյի՝ ՀԱՊԿ-ի գագաթաժողովին մասնակցելուց հրաժարվելը, Մինսկի որոշումը բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինին Ադրբեջանին հանձնելու վերաբերյալ: Սակայն դրանցով չի ավարտվում հակամարտությունների ամբողջ ցուցակը: Բելառուսի հետ սահմանային գոտի սահմանելու ԱԴԾ-ի որոշումը դե-ֆակտո նշանակում է անձնագրային վերահսկողություն սահմանել այնտեղ, որտեղ երբեք նման բան չէր եղել: Իսկ Բելառուսն արգելեց երկիր մուտք գործել ինքնահռչակ ԴԺՀ եւ ԼԺՀ անձնագրերով:

Ինչ վերաբերում է նավթի շուրջ ծագած տարաձայնություններին, ապա այստեղ Բելառուսն աննախադեպ քայլ է կատարել՝ Իրանից գնելով նավթ, դրանով ՌԴ գործընկերներին հասկացնելով, որ Մինսկը պատրաստ է փնտրել այլընտրանք ռուսաստանյան նավթի համար:

Հակամարտության սրման աճի մասին վկայում է նաեւ Լուկաշենկոյի մամլո ասուլիսը, որը տեղի է ունեցել 2017թ.-ի փետրվարին: Քաղաքական գործչի ելույթն ավելի շատ զգացմունքային էր, քան քաղաքական: Երբ Բելառուսի նախագահին պաշտոնական Մոսկվայի վերաբերյալ հարց տվեցին, նա գրեթե մեկ ու կես ժամ խոսեց, եւ հետագայում, նույնիսկ երբ հարցերը չէին վերաբերում Կրեմլին, Լուկաշենկոն կրկին խոսում էր ցավոտ խնդրից:

Ահա հիմնական թեմաները՝ կապված Ռուսաստանի հետ, որոնց վրա ուշադրություն դարձրեց Լուկաշենկոն մամլո ասուլիսի ժամանակ.

1.Ռուսաստանը խախտել է նավթի, գազի եւ ընդհանուր սահմանի վերաբերյալ միջազգային պայմանագրերը: Լուկաշենկոն հայտնել է նաեւ, որ դատի է տվել Ռուսաստանին նավթի եւ գազի շուրջ վեճի պատճառով, ԵվրԱզԷՍ-ի մաքսային մարմիններից ետ է կանչել Բելառուսի ներկայացուցչին: Նա նաեւ ասել է, որ չի ստորագրելու ԵվրԱզԷՍ-ի ոչ մի մաքսային օրենք, մինչեւ նավթի եւ գազի հետ կապված բոլոր խնդիրները չլուծվեն: Նախագահի խոսքերով՝ «Ռուսաստանը Բելառուսին չի վերաբերվում որպես անկախ պետության»:

2.Խոսելով Ռուսաստանում բելառուսական ապրանքների արգելքի մասին՝ Լուկաշենկոն հանձնարարեց ՆԳ նախարարին ուսումնասիրել, թե հնարավո՞ր է քրեական գործ հարուցել Ռոսսելխոզնադզորի ղեկավար Սերգեյ Դանկվերտի նկատմամբ:

3.Ինչ վերաբերում է Բելառուսի տարածքում ռուսաստանյան ավիաբազայի տեղակայման հարցին, ապա դա նույնպես մերժվեց, չնայած, որ վերջին մեկ տարվա ընթացքում Մոսկվան չի էլ պնդել:

4.Ինչ վերաբերում է ԱԴԾ-ի որոշմանը բելառուսական սահմանին վերահսկողության հաստատմանը, ապա Լուկաշենկոն խոստացավ ռուսաստանյան կողմին նույն կերպ չպատասխանել, որպեսզի ավելորդ խնդիրներ չստեղծի ռուսաստանցիների համար:

Եթե վերլուծենք Լուկաշենկոյի ամբողջ ելույթը մամլո ասուլիսի ժամանակ, նա, այնուամենայնիվ, փորձում էր զգուշորեն արտահայտվել, հատկապես Պուտինի հասցեին, դրանով Ռուսաստանի նախագահին հնարավորություն տալով ցանկության դեպքում հաշտեցման գնալ՝ բոլոր խնդիրները վերագրելով ենթականերին:

Սակայն հիմա ամեն ինչ ավելի է բարդացել: Լուկաշենկոյի վրդովմունքի պատճառն այն է, որ նա ցանկանում է բանակցությունների սեղանին վերադարձնել նախկին Պուտինին, ով, չնայած փոխադարձ հակակրանքի, միշտ վեճերին տվել է դրական հանգուցալուծում: Երկու երկրների էլիտաներն էլ երկկողմ ինտեգրման համար կպահպանեն բազմաթիվ ձեւաչափեր՝ Միասնական պետություն, ՀԱՊԿ, ԵվրԱզԷՍ եւ ԱՊՀ: Դա ձեռնտու է ինչպես Բելառուսին, ով այդ հարցում տեսնում է տնտեսական հեռանկարներ, այնպես էլ Ռուսաստանին, ով տվյալ իրավիճակում հանդես է գալիս որպես հարեւան երկրների ձգողականության գրավիչ կենտրոն:

Երկրների միջեւ միշտ էլ լինելու է սեփական շահերն առաջ տանելու պայքարը: Մոսկվան Մինսկին դիտարկում է որպես իր գաղութի նախկին մետրոպոլիա: Այդ պատճառով էլ նրանց համար դժվար է ընդհանուր եզրեր գտնել: Մինսկը Ռուսաստանից պահանջում է հարգել իր ինքնիշխանությունը, ինչը Ռուսաստանը չի կարող տալ իր գործընկերներին:

galatv.am

«Ո՞նց կարա վարչապետի աթոռին անկապ հայտնված թափթփուկը եթերով հայտարարի թե ՀՀ իշխանությունները տարիներով զբաղվել են նարկոտրաֆիկով,Աֆղանստանում ապօրինի զենքի վաճառքով».Միշա Գալուստյան

07.04.2020

Առողջապահության նախարարը սպասում է պատվաստանյութի և պատվաստվելու կոչ է անում

06.04.2020

Կարանտինի շրջանում հարուստներն ավելի են հարստանում, իսկ աղքատներն ավելի աղքատանում

03.04.2020

Ազգային ժողովում դարձյալ պարգևատրվել են.168.am

06.04.2020

«Ու սրանք, էս ողորմելիները, որոնց մեծ մասին տանես Արցախ, կկորեն, պիտի Գերագույն գլխավոր հրամանատար դատեն` ուղիղ նրա աչքերին նայելով».Գուրգեն Գրիգորյան

04.04.2020

Թողնել պատասխան

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով